Sztuka cmentarna


Anio造 w sztuce cmentarnej XIX i pocz徠ku XX w.

Wst瘼 i bibliografia

Anio造, zar闚no te wierne Bogu, jak i te upad貫, ciesz si nies豉bn帷ym zainteresowaniem 鄉iertelnik闚. I chocia "鈍i皻e" teksty s bardzo pow軼i庵liwe, je郵i chodzi o informacje o naturze, usposobieniu czy organizacji byt闚 anielskich, to ludzie i tak snuj na ich temat r騜ne domys造. Przez wieki sporo si tego uzbiera這, lecz nie o tym b璠zie ten eseik. W ko鎍u Cmentarium jest o cmentarzach, wi璚 tym razem nudzi b璠 o anio豉ch cmentarnych.

Temat jest tym bardziej interesuj帷y, i je郵i chodzi o ikonografi anio堯w (przedstawienia w sztuce) zazwyczaj omawia si j do XIX w., kt鏎e to stulecie (wraz ze wsp馧czesno軼i) kwituje si stwierdzeniem, 瞠 nic si nie zmieni這, a je郵i ju to na gorsze. Owszem, mo瞠 w "wielkiej sztuce" anio造 nie "ewoluowa造" dalej, za to na cmentarzach zyskiwa造 coraz to inne wcielenia.

Przyjrzyjmy si zatem, jakie zadania wyznaczy豉 anio這m wyobra幡ia artyst闚 XIX-wiecznych. Stara豉m si jako pogrupowa te cmentarne wcielenia, cho wiele razy mia豉m wra瞠nie, 瞠 dziel w這s na czworo :-( Czasami bowiem jedno przedstawienie pasowa這 do wielu "szufladek" - i b康 tu cz這wieku m康ry...

Stara豉m si podawa przyk豉dy g堯wnie z cmentarzy polskich (bo z tych mam najwi璚ej materia堯w), ale w ramach ciekawostek, tudzie por闚nania, uwzgl璠nia豉m te kilka pomnik闚 z cmentarzy w這skich lub berli雟kich (tzn. z tych, z kt鏎ych mia豉m jakie zdj璚ia :-) ).

© Sowa
8.12.2007

毒鏚豉

  • W. Brojer, Anio w wyobra幡i chrze軼ijan do XIII w. [w:] Wyobra幡ia 鈔edniowiecza : praca zbiorowa, pod red. Teresy Micha這wskiej, Warszawa 1996, s. 155-176.
  • D. Forstner, 安iat symboliki chrze軼ija雟kiej, przek. i oprac. W. Zakrzewska, P. Pachciarek, R. Turzy雟ki, Warszawa 2001.
  • I. Frhling, H. Oleschko, Ewolucja ikonografii anielskiej w malarstwie europejskim [w:] Ksi璕a o anio豉ch : praca zbiorowa, pod red. H. Oleschko, Krak闚 2002, s. 514-538.
  • Z.J. Kijas, Anio這wie w nauczaniu Ko軼io豉 [w:] Ksi璕a o anio豉ch : praca zbiorowa, pod red. H. Oleschko, Krak闚 2002, s. 239-263.
  • Has這 Engel [w:] Lexikon der christlichen Ikonographie : Allgemeine Ikonographie. Bd. 1, A-Ezechiel, hrsg. von E. Kirschbaum, W. Braunfels, Rom [etc.] 1968, kol. 626-642.
  • Polski s這wnik judaistyczny : dzieje, kultura, religia, ludzie. T. 1-2, oprac. Z. Borzymi雟ka i R. 疾browski, Warszawa 2003.
  • Pos庵i i ludzie : antologia tekst闚 o rze嬌ie 1815-1889. T. 1 cz. 1-2, wybrali, oprac. i wprowadzeniem opatrzyli A. Melbechowska-Luty i P. Szubert, Warszawa 1993.
  • F. Sborgi, Companions on the final journey : reflections on the image of the angel in funerary sculpture during the nineteenth and twentieth century centuries, transl. by Aliosn Packer [w:] S. Berresford, Italian memorial sculpture (1820-1940) : a legacy of love, introd. essays by J.S. Curl, F.S. Licht ; add. art. by F. Bregoli, F.Sborgi ; phot. by R.W. Fichter, R.Freidus, London 2004, s. 200-212.
  • L. Stachowiak [et al.], has這: Anio這wie [w:] Encyklopedia katolicka. T. 1, alfa i omega - Bapty軼i, kom. red. W. Granat [et al.]; [aut. Z. Abramowicz闚na et al.], Lublin 1973, kol. 606-613.
  • J.W. Suliga, Krocz帷 drogami anio堯w : anio造 w sztuce i tradycji judeochrze軼ija雟kiej : katalog wystawy, Pa雟twowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie, kwiecie - grudzie 1998, Warszawa 1998.
  •  

  • Kolorowe zdj璚ia z cmentarzy w這skich, o ile nie podpisano inaczej, pochodz z: S. Berresford, Italian memorial sculpture (1820-1940) : a legacy of love, introd. essays by J.S. Curl, F.S. Licht ; add. art. by F. Bregoli, F.Sborgi ; phot. by R.W. Fichter, R.Freidus, London 2004.
  • Zdj璚ia z cmentarzy berli雟kich pochodz z serii Berliner Forum, Nr 9(1976), 2(1978), 7(1980).


Do g鏎y