Povoskoviana, czyli pow您kowskie r騜no軼i


Jan Bernoulli1
Pow您ki

Pow您ki wygl康aj jak ma豉 wie ukryta w lasku pomi璠zy jeziorami i strumieniami. Z wyj徠kiem kilku na郵adowanych ruin nie wida tu nic pr鏂z prostych, drewnianych, s這m krytych chat wiejskich. Wewn徠rz atoli chatki te uderzaj takim przepychem i smakiem umeblowania, 瞠 nie widzia貫m nic wspanialszego. Najwi瘯sza chata jest letnim mieszkaniem samej ksi篹ny, w innych mieszkaj wtedy starsze jej dzieci (w豉郾ie wyda豉 na 鈍iat 鏀me) i niekt鏎zy bliscy przyjaciele.

Pokoje te le膨 na pag鏎ku, w kt鏎ym znajduje si jeszcze jedno ni窺ze pi皻ro; wch鏚 do niego z zewn徠rz i wewn徠rz wiedzie po schodach. W ostatnim nadto pokoju g鏎nego pi皻ra znajduje si ukryta nisza, z kt鏎ej przy pomocy ukrytej maszynerii spu軼i si mo積a samemu do dolnego pokoju. Ten pok鎩 to 豉zienki, ale jakie 豉zienki! Wanna jest w rodzaju niszy ukrytej pod kanap, obit drog z這t materi, 軼iany sk豉daj si z p造t czworok徠nych z prawdziwej porcelany, wykwintnie malowanych, z這tymi obw鏚kami ozdobionych, kt鏎ych mniej wi璚ej naliczy貫m do sze軼iuset, a ka盥a sztuka, czemu uwierzy mo積a z 豉two軼i, kosztowa豉 po dukacie. Wszystkie sprz皻y w tym pokoju i w gabinecie obok s r闚nie wykwintne, zgrabne i po cz窷ci nowego pomys逝.

W pobli簑 tej wspania貫j chaty znajduje si ma造 gabinet, taki zgrabniutki, a przy nim kwietnik; potem gruby, sztucznie na郵adowany i niby to na p馧 zniszczony pie z drzwiczkami i okienkiem, maj帷y wewn徠rz kanapk plecion, a pomi璠zy dwiema suchymi ga喚幟i klatk na ptaki.

Przez most przechodzi si potem do drugiego pag鏎ka, na kt鏎ym stoi znowu jedna z najlepszych chat, z dwoma pokojami i jednym 堯磬iem, tak瞠 bardzo 豉dnie ozdobiona, mi璠zy innymi miniaturami na szyldkrecie2, sposobem dot康 mi nie znanym.

Po lewej stronie tego pag鏎ka znajduj si ruiny, a mianowicie 逝k triumfalny, kolumnada i na郵adowanie Colosseum rzymskiego, kt鏎e jest zarazem mieszkaniem. Ruiny te znajduj si w g鏎nym kra鎍u posiad這軼i.

W dw鏂h dalszych chatach, kt鏎e nale膨 do dw鏂h m這dszych ksi捫徠, znajdowa這 si mn鏀two portrecik闚 aktor闚, malowanych przez F酲cha, a przez Sayera3 w Londynie na miedzi rytych i kolorowanych. Dalej widzieli鄉y na郵adowanie opuszczonego i na p馧 zburzonego m造na. Wewn徠rz znajdowa si pok鎩 z obiciem na郵aduj帷ym holenderskie fajansowe p造ty i trzy znakomite, bardzo wielkie miedzioryty Greena4, Massary'ego i Balechou5. Przy wchodzie znajdowa豉 si wiejska 豉wka przy mi造m wodospadzie, pod m造nem grota, w pobli簑 na郵adowanie rzeczywistej ch這pskiej chaty, kt鏎a i wewn徠rz posiada zwyk貫 sprz皻y polskich wie郾iak闚, wiernie, ale starannie i czysto wykonane.

Urz康zenie wszystkich tych domostw, o kt鏎ych raczej za ma這 ni za wiele m闚i貫m, bardzo jest zr璚zne i zupe軟ie sielskie. Ka盥a chata ma sw鎩 wiejski ogr鏚ek, a mi璠zy chatami nie wida nic pr鏂z 陰k, drzew, wody i wysp, wszystko to pozornie bez wszelkiej sztuki, tak jakby samo przez si powoli jak na wsi powsta這, cho ca這嗆 jest dobrze obmy郵ana i robi mile wra瞠nie.

Musz si przyzna, 瞠 w zachwycie wr鏂i貫m z tego miejsca, kt鏎ego z niczym, com kiedykolwiek widzia, por闚na me mo積a, i 瞠 nabra貫m bardzo korzystnego wyobra瞠nia o smaku, zdolno軼iach i sk這nno軼iach dostojnej w豉軼icielki.

Przypisy

  1. Jan Bernoulli (1742-1807) - pochodzi ze s豉wnej rodziny matematyk闚 iemieckich, cz這nek Berli雟kiej Akademii Nauk. W l. 1777-1778 odby podr騜 do Polski i Rosji, kt鏎 opisa w Reisen durch Brandenburg, Pommern, Preussen, Curland, Russland und Polen..., Lipsk 1779.
  2. szylkret - przejrzysta masa rogowa sporz康zona z pancerzy (karapaks闚) 鄴逕i szylkretowych o lekko 鄴速awym odcieniu z ciemnobr您owymi plamami. Stosowana np. do wyrobu oprawek okular闚.
  3. Robert Sayer (1724/1725-1794) - ksi璕arz i wydawca.
  4. Valentone Green (1739 - 1813) - grafik rytownik angielski.
  5. Jean-Joseph Balechou (1716 - 1764) - popularny rytownik francuski.

毒鏚這:

  • Warszawa wieku o鈍iecenia, wyb鏎 i oprac. J. Kott, S. Lorentz, Warszawa 1954, s. 119-120.
 


Do g鏎y