Sztuka Cmentarza Powązkowskiego


Nagrobek rodziny Józefa Uklejskiego

Dane podstawowe

Data wystawienia: bd.
Data renowacji: bd.
Twórcy: Teodor Skonieczny
Materiały: kamień
Lokalizacja nagrobka: kw. 52

1. Uklejska Maria z d. Biedrowska (1888-1916)

2. Uklejski Józef (1852-1917)

3. Uklejska Józefa Maria (1886-1933)

4. Uklejski Józef (1885-1944)

5. Uklejska Maria z d. Csensznak (1895-1979)

6. Zakrzewska Maria z d. Uklejska (1920-1994)

7. Zakrzewski Kazimierz (1918-2000)

8. Uklejska Anna Barbara (1922-2008)

Inskrypcje

bd.

Historia nagrobka

W cieniu monumentalnego grobowca rodziny Frąckiewiczów stoi inne dzieło Teodora Skoniecznego, figura św. Józefa z Dzieciątkiem.

I tym razem zadbano, aby nadać jej wręcz "niebiański" charakter. Została bowiem umieszczona na dosyć wysokim cokole o ściętych górnych rogach, wystawionym na tumbie wypełniającej całą działkę grobową.

Mamy zatem figurę św. Józefa, który na lewym ręku, przykrytym płaszczem trzyma małego Jezuska, a w prawej dłoni - symbol czystości tj. lilję1. Dzieciątko, ubrane w prostą koszulinę, lewą rączką podpiera się na dłoni św. Józefa, prawą unosząc w geście błogosławieństwa i patrzy w dal - ni to ziemską, ni to niebiańską, a lekki (trochę głupawy moim zdaniem ;-)) uśmiech błądzi po Jego twarzy. Przybrany ojciec spogląda na małego Jezusa z pewną zadumą, jakby troską.

Być może jest to przypadek, ale warto zwrócić uwagę, iż między Dzieciątkiem, a jego opiekunem praktycznie nie ma kontaktu fizycznego, a więc jakiejś czułości czy więzi emocjonalnej. W tym przedstawieniu dłoń, którą św. Józef podtrzymuje Jezusa, jest zakryta płaszczem, co oznacza szczególne nabożeństwo, z jakim przybrany ojciec podchodzi do swego syna. Niezwykłe są też rysy twarzy patrona rzemieślników. Trudno określić jego wiek, ale na pewno nie jest to starzec ukazywany zazwyczaj w ikonografii chrześcijańskiej.

Św. Józef na grobie rodziny Uklejskich znalazł się nie tylko na pamiątkę ojca rodu, jest on bowiem także patronem dobrej śmieci.

Trudno rzec, kiedy zostało wykonane dzieło Skoniecznego. Najstarsze inskrypcje dotyczą Marii z Biedrowskich Uklejskiej (zm. 30 sierpnia 1916 r.) i Józefa Uklejskiego (zm. 24 czerwca 1917 r.), a więc pochowanych w dobre klika lat po zgonie samego Skoniecznego. Czyżby Józef Uklejski wystawił sobie grobowiec jeszcze za życia? Cóż, czemu nie? W życiu można być pewnym tylko śmierci i... podatków ;)

© Sowa
19.12.2008

Przypisy

  1. Św. Józef, po ślubie z Marią miał ponoć żyć w czystości, stąd ta lilia. Zmarł wcześnie, jeszcze przed wystąpieniem publicznym swego podopiecznego (czego jednak nie potwierdzają niektóre obrazy Zdjęcia z krzyża).


Do góry