Sztuka Cmentarza Pow您kowskiego


Nagrobek rodziny Leona i Eugenii Niemczy雟kich

Dane podstawowe

Data wystawienia: 1911 r.
Data renowacji: bd.
Tw鏎cy: Bar這miej Mazurek
Materia造: kamie
Lokalizacja nagrobka: kw. 94

Pochowani

1. Niemczy雟ki Kaziutek (篡 9 miesi璚y, zm. 1906)

2. Niemczy雟ka Dzidzia (1901-1907)

3. Niemczy雟ka Hanula (1903-1909)

4. Niemczy雟ka Marychna (1908-1909)

5. Niemczy雟ki Leonard (1865-1921)

Inskrypcje

bd.

Historia nagrobka

Do niedawna ten uroczy pomniczek stanowi dla mnie jedn wielk zagadk. Nie by sygnowany, a masywna tumba, na kt鏎ej go wystawiono, zapad豉 si pod ziemi, st康 nie mog豉m ustali cho熲y nazwiska Kaziutka i rodze雟twa :( A wystarczy這 dok豉dnie obej嗆 cok馧, aby dopatrzy si personali闚 niejakiego Leonarda Niemczy雟kiego. A wystarczy這 poczyta stare przewodniki, aby w jednym z nich znale潭 dane artysty, a nawet dat wystawienia naszego anio趾a.

Tak wi璚, Panie i Panowie, za (po鄉iertne ;-)) zdrowie i wieczn chwa喚 Mieczys豉wa Or這wicza, nestora polskiej turystyki! Dzi瘯i niemu wiemy bowiem, 瞠 autorem naszej figurki by profesjonalista w swoim zawodzie, Bart這miej Mazurek1.

Figur ustawiono przy tylnej kraw璠zi grobu, na niewysokim cokole z inskrypcjami upami皻niaj帷ymi zmar貫 maluchy, ozdobionym w g鏎nej cz窷ci pojedyncz girland z misternie rze嬌ionego kwiecia.

Nasz anio貫k, o dosy okr庵造ch kszta速ach, stoi przy g豉dkiej, p豉sko 軼i皻ej kolumnie, do kt鏎ej tuli si kwiat maku. Opiera o ni praw r帷zk, w d這ni trzymaj帷 bukiecik na wp馧 rozwini皻ych kwiat闚. G堯wk, o g瘰tych, kr鏒ko 軼i皻ych w這sach, ma lekko przechylon na lewe rami.

Ubrany jest w sukienk do kolan, z licznymi zak豉dkami, przywi您an w pasie kokard i z d逝gimi r瘯awami, 軼i庵ni皻ymi w nadgarstku w lekkie bufy. G喚boki dekolt jest zabudowany, lecz uwag zwraca jego wyko鎍zenie: na poziomie ramion obszyty jest bowiem szerok, misternie rze嬌ion koronk. Stroju dope軟iaj pantofelki, zapinane na pasek. Gdyby nie skrzyde趾a, mog造by鄉y s康zi, 瞠 mamy przed sob podobizn jakiego malca, wyj皻 z 簑rnalu mody dzieci璚ej z pocz徠ku XX w.

Wyraz twarzy anio趾a jest trudny do uchwycenia: z jednej strony zdaje si lekko u鄉iecha, z innej, wprost przeciwnie - wydaje si smutnym, niekiedy za zupe軟ie nie mie wyrazu.

Nagrobek ten, w por闚naniu z innymi pomnikami dzieci璚ymi, zawiera wyj徠kowo du穎 symboli wanitatywnych, bo a... trzy ;-) Co jednak ciekawe nie odwo逝j si one do religii, a maj wymiar uniwersalny. A wi璚: z豉mana kolumna - symbol 鄉ierci, mak, wyrastaj帷y u jej podstawy - sen i/lub 鄉ier, bukiecik drobnych kwiatk闚 w d這ni anio趾a, z kt鏎ych dwa s jeszcze w p彗ach - m這de, dzieci璚e 篡cie, pi瘯ne i jak瞠 kruche.

Pomniczek ten jest na sw鎩 spos鏏 bardzo wystudiowany, wida, 瞠 artysta chcia si troch popisa swoim kunsztem (ach te koronki! ;-)). Chocia kto wie, mo瞠 篡czeniem rodzic闚 by這 uwiecznienie w ten spos鏏 kt鏎ej z pociech, aby przez wieczno嗆 duma豉 nad 鄉ierci swego rodze雟twa?...

© Sowa
10.07.2008

Przypisy

  1. M. Or這wicz, Przewodnik po cmentarzach warszawskich z planem Pow您ek, cmentarza ewangelickiego i 篡dowskiego, Warszawa 1921, s. 26.


Do g鏎y